Tổng thống Donald Trump đã nhiều lần trao đổi trực tiếp với Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh kể từ khi ông nhậm chức cách đây chưa đầy ba tháng, duy trì một kênh liên lạc được cho là khác biệt so với thông lệ nhiều thập kỷ qua giữa Nhà Trắng và ngân hàng trung ương.
Theo các nguồn tin, ông Trump thường gọi cho Warsh theo từng giai đoạn, có lúc liên lạc nhiều lần trong vài ngày liên tiếp rồi lại gián đoạn trong thời gian dài. Nội dung trao đổi chủ yếu xoay quanh triển vọng kinh tế, tác động của xung đột Iran, sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo (AI) và các vấn đề kinh tế vĩ mô khác.
Các nguồn tin cho biết không rõ hai bên có thảo luận về chính sách tiền tệ hay lãi suất hay không. Một người am hiểu các cuộc trao đổi khẳng định kể từ khi Warsh được Thượng viện phê chuẩn, Tổng thống chưa từng đề cập đến việc Fed nên điều chỉnh lãi suất như thế nào.
Mối quan hệ khác thường giữa Nhà Trắng và Fed
Theo thông lệ, Tổng thống bổ nhiệm Chủ tịch Fed nhưng ngân hàng trung ương hoạt động độc lập trong việc quyết định lãi suất nhằm tránh ảnh hưởng chính trị.
Các đời tổng thống gần đây vẫn có gặp Chủ tịch Fed, nhưng hầu hết đều thông qua các cuộc họp chính thức được sắp xếp trước để tránh tạo cảm giác Nhà Trắng gây sức ép lên chính sách tiền tệ.
Ông Trump lại nổi tiếng với phong cách liên lạc trực tiếp qua điện thoại cá nhân với nhiều lãnh đạo thế giới, doanh nhân và nghị sĩ, thay vì tuân theo các kênh ngoại giao hoặc hành chính truyền thống.
Trong lịch sử, quan hệ giữa Nhà Trắng và Fed từng rất gần gũi vào thập niên 1960. Tuy nhiên, sau khi Tổng thống Richard Nixon gây sức ép lên Chủ tịch Fed Arthur Burns trước cuộc bầu cử năm 1972 – một trong những nguyên nhân dẫn tới lạm phát cao những năm 1970 – các đời tổng thống sau đều hạn chế tiếp xúc trực tiếp với Fed.
Warsh khác Powell
Trong nhiệm kỳ đầu, ông Trump từng công khai chỉ trích cựu Chủ tịch Fed Jerome Powell vì chậm hạ lãi suất, nhiều lần dọa sa thải ông và ví việc nói chuyện với Powell giống như “nói chuyện với một bức tường”.
Ngược lại, ông Trump dành nhiều lời khen cho Kevin Warsh. Trước cuộc họp Fed tuần trước, ông nói Warsh muốn “làm điều đúng đắn” nhưng cho rằng các thành viên khác trong Hội đồng Thống đốc Fed mang nặng yếu tố chính trị.
Theo các nguồn tin, trong các cuộc trao đổi với Tổng thống, Warsh thường bày tỏ cái nhìn tích cực về nền kinh tế Mỹ. Quan điểm này cũng phù hợp với phát biểu công khai gần đây của ông, khi nhấn mạnh đầu tư doanh nghiệp đang tăng trưởng mạnh là điểm sáng nổi bật của nền kinh tế.
Lo ngại về tính độc lập của Fed
Mối quan hệ thân thiết giữa Trump và Warsh đã làm dấy lên những tranh luận mới về tính độc lập của Fed.
Các nghị sĩ Dân chủ trong Ủy ban Ngân hàng Thượng viện nhiều lần yêu cầu Warsh công khai hơn về các cuộc tiếp xúc với Tổng thống.
Nhà Trắng khẳng định ông Trump hoàn toàn tôn trọng sự độc lập của Fed. Người phát ngôn Kush Desai cho biết Tổng thống luôn nhấn mạnh Warsh cần có không gian để khôi phục niềm tin vào Fed, đồng thời nhấn mạnh việc Tổng thống bày tỏ quan điểm về kinh tế là quyền tự do ngôn luận và trách nhiệm của người đứng đầu chính phủ.
Trong khi đó, Fed từ chối bình luận.
Tại phiên điều trần phê chuẩn hồi tháng 4, Warsh khẳng định tính độc lập của Fed phụ thuộc vào chính Fed, đồng thời nhấn mạnh nếu bất kỳ tổng thống nào tìm cách tác động đến chính sách tiền tệ, ông sẽ “cúi đầu làm đúng công việc của mình”.
Thị trường theo dõi sát lập trường của Warsh
Tuần trước, Fed quyết định giữ nguyên lãi suất. Warsh cho biết việc tăng lãi suất vẫn có thể được cân nhắc nếu lạm phát duy trì ở mức cao, song ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc củng cố niềm tin rằng Fed sẽ đạt mục tiêu lạm phát 2%.
Sau cuộc họp, lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn ngắn giảm trong khi lợi suất dài hạn tăng, phản ánh kỳ vọng của thị trường rằng Fed có thể theo đuổi chính sách nới lỏng hơn đôi chút và lạm phát sẽ cao hơn trong tương lai.
Một số chuyên gia cho rằng việc Warsh duy trì quan hệ với Tổng thống có thể giúp giảm căng thẳng giữa Nhà Trắng và Fed. Tuy nhiên, phép thử thực sự sẽ đến khi Fed phải đưa ra những quyết định trái với mong muốn của ông Trump.
Các nhà quan sát cũng nhắc lại bài học từ thời Chủ tịch Fed Arthur Burns dưới thời Tổng thống Richard Nixon. Những ghi âm tại Nhà Trắng sau này cho thấy Nixon đã liên tục gây áp lực buộc Burns hạ lãi suất trước cuộc bầu cử năm 1972. Nixon giành chiến thắng áp đảo, nhưng lạm phát sau đó bùng phát mạnh, trở thành một trong những ví dụ điển hình về nguy cơ khi chính trị can thiệp vào chính sách tiền tệ.
