Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông sẽ có cuộc điện đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào thứ Sáu (giờ Mỹ), sau khi hai bên đạt được thỏa thuận khung liên quan đến việc duy trì hoạt động của ứng dụng TikTok tại Mỹ. Đây sẽ là lần tiếp xúc trực tiếp đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo kể từ tháng 6.
“Quan hệ song phương vẫn rất bền chặt. Tôi sẽ nói chuyện với Chủ tịch Tập vào thứ Sáu,” ông Trump viết trên mạng xã hội hôm 15/9. Ông cũng khẳng định vòng đàm phán cấp cao tại Madrid “đã diễn ra RẤT TỐT”.
Tại Madrid, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết hai bên đã đạt được “khuôn khổ” để giữ TikTok tiếp tục hoạt động ở Mỹ. Phía Trung Quốc, Thứ trưởng Thương mại Lý Thành Cương cũng xác nhận một “đồng thuận” đã được hình thành, song nhấn mạnh Bắc Kinh “không hy sinh nguyên tắc” để đổi lấy thỏa thuận.
Ông Trump cho biết hiện chưa có quyết định liệu Trung Quốc có tiếp tục nắm giữ cổ phần trong liên doanh mới hay không, nhưng khẳng định tiến trình đàm phán TikTok “thậm chí có thể đưa Mỹ và Trung Quốc xích lại gần nhau hơn”, đồng thời hé lộ ý định thúc đẩy một thỏa thuận thương mại rộng hơn trong trao đổi sắp tới với ông Tập.
Các điều khoản cụ thể của “bản thiết kế” cho TikTok vẫn chưa rõ, cũng như việc liệu chúng có đáp ứng yêu cầu của đạo luật an ninh quốc gia Mỹ có hiệu lực từ tháng 1/2025 hay không. Một quan chức Mỹ cho biết việc đạt được thỏa thuận là điều kiện quan trọng để ông Trump và ông Tập có thể gặp trực tiếp bên lề hội nghị APEC tại Hàn Quốc cuối tháng 10. Nếu không có thỏa thuận, cả cuộc gặp song phương lẫn khả năng ông Trump thăm cấp nhà nước Trung Quốc sẽ bị loại bỏ khỏi lịch trình.
Thời hạn chót để giải quyết vấn đề TikTok sẽ đến trong tuần này, sau nhiều lần được phía Mỹ gia hạn. TikTok – ứng dụng được Trump đánh giá là giúp ông thu hút cử tri trẻ trong cuộc bầu cử trước – buộc phải tách hoạt động tại Mỹ để tuân thủ quy định mới. Trước đó, Oracle Corp. từng tham gia dự án “Project Texas” nhằm tách dữ liệu người dùng Mỹ ra khỏi hệ thống của ByteDance tại Trung Quốc.
Ông Bessent nói: “Chúng tôi đã có khuôn khổ để TikTok chuyển sang quyền kiểm soát của phía Mỹ. Cuộc điện đàm giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập vào thứ Sáu sẽ nhằm hoàn tất thỏa thuận.”
Phía Trung Quốc cho biết mọi vấn đề liên quan đến xuất khẩu công nghệ, thuật toán và quyền sở hữu trí tuệ sẽ phải được chính phủ nước này xem xét và phê chuẩn theo luật pháp hiện hành. Ngoài TikTok, các quan chức Bắc Kinh cũng nêu quan ngại về lệnh trừng phạt và kêu gọi Washington sớm dỡ bỏ hạn chế.
Đáng chú ý, ngay trước thềm đàm phán, Trung Quốc đã mở hai cuộc điều tra nhằm vào ngành công nghiệp bán dẫn Mỹ, sau khi Washington đưa thêm 23 công ty Trung Quốc vào danh sách “đe dọa an ninh quốc gia”.
Đàm phán Madrid diễn ra trong bối cảnh Mỹ – Trung đang nối lại các kênh tiếp xúc cấp cao trước thềm hội nghị APEC. Tuần trước, Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã trao đổi với những người đồng cấp Trung Quốc. Hai bên cũng tạm ngừng áp dụng các biện pháp thuế quan khắc nghiệt nhất, vốn từng đẩy thuế nhập khẩu của Mỹ lên tới 145%. Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết khả năng gia hạn “đình chiến thuế quan” vào giữa tháng 11 là hoàn toàn có thể nếu tiến triển tích cực.
Bessent tiết lộ Mỹ và Trung Quốc sẽ có thêm một vòng đàm phán thương mại trong tháng tới tại địa điểm khác, sau các cuộc gặp trước đó ở Stockholm, London và Geneva. Tuy nhiên, ông thừa nhận “chưa chắc” có thể đạt thỏa thuận thương mại toàn diện trước APEC.
“Chúng tôi tập trung vào TikTok, bảo đảm thỏa thuận công bằng cho Trung Quốc nhưng vẫn hoàn toàn đáp ứng yêu cầu an ninh quốc gia Mỹ – và điều này đã đạt được,” ông Greer nhấn mạnh.
