Mỹ ngày 11/6 đã mở một đợt không kích mới nhằm vào nhiều mục tiêu quân sự của Iran theo lệnh của Tổng thống Donald Trump, đánh dấu bước leo thang đáng chú ý trong bối cảnh các nỗ lực đàm phán giữa hai bên tiếp tục bế tắc.
Theo Lầu Năm Góc, các cuộc tấn công nhắm vào hàng chục mục tiêu, bao gồm hệ thống phòng không và radar gần eo biển Hormuz. Quan chức Mỹ khẳng định không có cơ sở hạ tầng dân sự nào bị nhắm mục tiêu.
Truyền thông nhà nước Iran xác nhận các vụ nổ xảy ra tại Bandar Abbas, đảo Qeshm và Sirik, đồng thời cho biết lực lượng phòng không nước này đã tham chiến để đối phó máy bay Mỹ.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth mô tả chiến dịch là một phần của “ngoại giao cưỡng ép”, nhằm gây sức ép buộc Tehran nhượng bộ trên bàn đàm phán.
“ Nếu phải đàm phán bằng bom đạn thì chúng tôi cũng sẽ làm vậy,” ông Hegseth tuyên bố.
Eo biển Hormuz tiếp tục là điểm nóng
Đây là đợt giao tranh mới nhất giữa Mỹ và Iran trong tuần này. Trước đó, quân đội Mỹ đã tiến hành nhiều cuộc tấn công vào các hệ thống radar và phòng không của Iran sau khi một UAV Iran bắn hạ trực thăng Apache của Mỹ tại eo biển Hormuz.
Hormuz hiện là nút thắt lớn nhất trong xung đột. Iran tiếp tục hạn chế lưu thông qua tuyến hàng hải chiến lược này, trong khi ông Trump yêu cầu việc mở cửa hoàn toàn eo biển phải là một phần của bất kỳ thỏa thuận nào với Tehran.
Tổng thống Mỹ cho biết Washington đã bí mật hộ tống khoảng 200 tàu chở tổng cộng 100 triệu thùng dầu đi qua Hormuz trong tháng qua nhằm giảm tác động tới thị trường năng lượng toàn cầu.
Đàm phán bế tắc nhưng chưa đổ vỡ
Dù ra lệnh không kích, ông Trump vẫn chưa từ bỏ giải pháp ngoại giao.
Theo các quan chức Mỹ, sau khi phê duyệt chiến dịch quân sự, ông Trump vẫn gửi thông điệp tới Tehran thông qua Qatar rằng các cuộc tấn công chỉ nhằm đáp trả hành động quân sự của Iran chứ không phải sự khởi đầu của một cuộc chiến tranh toàn diện mới.
Tuy nhiên, sự kiên nhẫn của Nhà Trắng đang dần cạn kiệt. Ông Trump cáo buộc Iran “câu giờ” và từ chối chấp nhận các điều khoản của Mỹ về chương trình hạt nhân.
Một trong những bất đồng lớn nhất là việc Washington yêu cầu Iran từ bỏ uranium làm giàu và chấp nhận lệnh đóng băng hoạt động làm giàu uranium trong nhiều năm. Ngược lại, Tehran muốn Mỹ dỡ bỏ trừng phạt và giải phóng tài sản bị phong tỏa trước khi bước vào các cam kết hạt nhân nghiêm túc.
Nguy cơ chiến tranh kéo dài
Giới phân tích nhận định cả Mỹ và Iran đều chưa muốn quay lại chiến tranh toàn diện, nhưng cũng chưa sẵn sàng nhượng bộ.
Ông Michael Singh, cựu quan chức Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ, cho rằng cả leo thang lẫn thỏa hiệp đều có cái giá quá lớn, khiến hai bên liên tục trì hoãn quyết định cuối cùng.
Trong khi đó, chuyên gia Steven Cook từ Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Mỹ nhận định Tổng thống Trump đang dần mất quyền kiểm soát tình hình khi các cuộc đàm phán liên tục đình trệ còn căng thẳng quân sự vẫn gia tăng.
Các nhà quan sát cảnh báo nếu thế bế tắc hiện nay kéo dài, xung đột Mỹ – Iran có nguy cơ trở thành một cuộc chiến tiêu hao không hồi kết, tiếp tục gây sức ép lên thị trường năng lượng và kinh tế toàn cầu.
