Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã phê duyệt kế hoạch cung cấp tin tình báo cho Ukraine nhằm hỗ trợ các cuộc tấn công bằng tên lửa tầm xa vào hạ tầng năng lượng của Nga. Đây được coi là bước đi cứng rắn nhất từ trước tới nay của Washington trong việc cho phép Kyiv đánh sâu vào lãnh thổ Nga.
Theo các quan chức Mỹ, Nhà Trắng cũng đang cân nhắc chuyển giao cho Ukraine những loại vũ khí có tầm bắn xa hơn, bao gồm tên lửa hành trình Tomahawk (tầm bắn khoảng 1.500 km) và Barracuda cùng các loại tên lửa phóng từ đất liền và trên không khác, với khả năng tấn công tới 800 km. Dù chưa có quyết định cuối cùng, động thái này báo hiệu sự thay đổi trong cách tiếp cận của ông Trump sau khi nỗ lực thúc đẩy hòa đàm với Moscow rơi vào bế tắc.
Mở rộng hỗ trợ quân sự cho Kyiv
Các quan chức Mỹ cho biết đây là lần đầu tiên Washington hỗ trợ Kyiv tấn công hạ tầng năng lượng Nga bằng tên lửa tầm xa, nhắm vào nhà máy lọc dầu, đường ống, trạm điện và các mục tiêu chiến lược nhằm cắt nguồn thu và nguồn cung dầu phục vụ chiến tranh của Điện Kremlin.
Mỹ cũng đã cho phép bán cho Ukraine tên lửa tấn công tầm xa phóng từ máy bay (Extended Range Attack Munitions) với tầm bắn 240–450 km. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky gần đây công khai đề nghị Mỹ viện trợ thêm Tomahawk. Phó Tổng thống JD Vance xác nhận Washington đang xem xét yêu cầu này.
Tín hiệu từ Trump và phản ứng quốc tế
Quyết định tăng cường chia sẻ tình báo được đưa ra ngay trước khi ông Trump đăng tải thông điệp chỉ trích Tổng thống Nga Vladimir Putin trên mạng xã hội, khẳng định Ukraine có thể giành lại toàn bộ lãnh thổ bị chiếm đóng. Trước đó, ông Trump nhiều lần tuyên bố Kyiv khó thắng nếu không thể tấn công vào lãnh thổ Nga.
Moscow phản ứng thận trọng. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói Nga đang “phân tích kỹ lưỡng” các tuyên bố của Mỹ, đồng thời đặt câu hỏi liệu việc định vị mục tiêu cho các tên lửa có do người Ukraine hay lực lượng Mỹ thực hiện.
Trong khi đó, châu Âu hoan nghênh động thái của Washington. Đức – quốc gia đã đầu tư khoảng 350 triệu USD để phát triển năng lực sản xuất vũ khí tầm xa cho Ukraine – cho rằng Kyiv cần hỗ trợ trên ba phương diện: phòng không, giữ vững phòng tuyến và khả năng đánh sâu vào lãnh thổ Nga. Tướng Joachim Kaschke, phụ trách viện trợ quân sự cho Ukraine, nhấn mạnh: “Để giữ vững chiến tuyến, phải cắt đứt tuyến tiếp tế của đối phương – đó là logic quân sự.”
Thay đổi trong chiến lược của Trump
Kể từ khi nhậm chức hồi tháng 1, Tổng thống Trump theo đuổi mục tiêu đạt thỏa thuận ngừng bắn thông qua nhượng bộ kinh tế với Moscow, song kế hoạch này không đem lại kết quả. Các vòng đàm phán Mỹ – Nga đều rơi vào bế tắc, trong khi chiến sự kéo dài hơn 3 năm rưỡi.
Trong bài phát biểu tại Liên Hợp Quốc tuần trước, ông Trump công khai chỉ trích hiệu quả quân sự của Nga: “Ai cũng nghĩ Nga sẽ thắng chỉ trong ba ngày, nhưng mọi chuyện đã không diễn ra như vậy. Điều đó khiến Nga mất mặt.”
Giới quan sát nhận định, việc Washington sẵn sàng chia sẻ tin tình báo và cân nhắc chuyển giao vũ khí tầm xa cho thấy ông Trump đang đi theo một lộ trình mới: tăng sức mạnh cho Ukraine ngay trên chiến trường, thay vì chỉ đặt cược vào các cuộc đàm phán ngoại giao.
