Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum cho biết bà đã bác bỏ đề nghị của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc để quân đội Mỹ trực tiếp can dự vào cuộc chiến chống các băng đảng ma túy tại Mexico, trong bối cảnh Washington gia tăng sức ép an ninh sau khi cựu lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro bị lật đổ.
Phát biểu ngày thứ Hai, bà Sheinbaum cho biết đây không phải lần đầu ông Trump đưa ra đề xuất này, nhưng giọng điệu của ông đã cứng rắn hơn gần đây. Trong một cuộc phỏng vấn truyền hình tuần trước, ông Trump nói Mỹ “sẽ bắt đầu tấn công trên bộ nhằm vào các cartel”, cho rằng các băng nhóm này đang “điều hành Mexico”.
“Tôi nói rõ với Tổng thống Trump rằng sự tham gia của quân đội Mỹ là không cần thiết. Mexico kiên quyết bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của mình,” bà Sheinbaum nói tại họp báo, thuật lại cuộc trao đổi với ông Trump.
Nhà Trắng cho biết ông Trump đã có “cuộc trao đổi rất tốt” với Tổng thống Sheinbaum, tập trung vào thương mại và ngăn chặn dòng chảy ma túy. Người phát ngôn Anna Kelly khẳng định ưu tiên hàng đầu của ông Trump là chống “khủng bố ma túy” và sẵn sàng dùng mọi công cụ để bảo vệ sinh mạng người Mỹ.
Cuộc điện đàm này làm dấy lên lo ngại trong giới an ninh Mexico về ý định thực sự của Washington. Theo các nguồn thạo tin, kể từ khi ông Maduro bị lật đổ, giới chức cấp cao Mexico đã họp kín để chuẩn bị cho khả năng Mỹ đưa ra những yêu sách khó chấp nhận, không chỉ là hành động quân sự mà còn có thể yêu cầu bắt giữ các chính trị gia Mexico bị nghi có liên hệ với cartel.
Hiện chưa có dấu hiệu Mỹ sẽ đơn phương hành động quân sự, chủ yếu do kênh hợp tác an ninh song phương vẫn được duy trì chặt chẽ. Tuy vậy, các quan chức an ninh lo ngại dư địa xoay xở của bà Sheinbaum đang thu hẹp, khi bà phải cân bằng giữa sức ép từ ông Trump và ảnh hưởng chính trị của người tiền nhiệm Andrés Manuel López Obrador.
Sau vụ bắt giữ ông Maduro, ông López Obrador công khai chỉ trích Mỹ, gọi đây là “hành động ngạo mạn xâm phạm chủ quyền Venezuela”, với giọng điệu cứng rắn hơn lập trường chính thức của chính phủ Sheinbaum. Điều này làm gia tăng áp lực chính trị trong nước đối với nữ tổng thống.
Đảng cầm quyền Morena bác bỏ các cáo buộc tham nhũng, trong khi bà Sheinbaum khẳng định công tố viên Mexico sẽ điều tra nếu có bằng chứng. Tuy nhiên, các nhà phân tích cảnh báo việc Mỹ gây sức ép đòi xử lý chính trị gia Mexico có thể làm bùng phát làn sóng phản đối mang tính dân tộc chủ nghĩa và làm suy yếu hợp tác song phương.
Mexico thời gian qua đã có những bước đi nhằm xoa dịu Washington, bao gồm trục xuất 55 trùm ma túy sang Mỹ, tăng cường quân đội ở biên giới, áp thuế với Trung Quốc và đẩy mạnh triệt phá các phòng thí nghiệm ma túy. Dù vậy, ông Trump vẫn cho rằng Mexico “chưa đủ cứng rắn” với các cartel.
Một mối lo khác là các băng đảng ma túy ngày càng táo bạo. Giới chức hai nước gần đây thảo luận về tình trạng drone của cartel xâm nhập không phận Mỹ, đặc biệt tại bang Texas. Các thiết bị bay này được dùng để vận chuyển ma túy, trinh sát lực lượng chức năng hoặc theo dõi hoạt động tại cửa khẩu, và ngày càng khó bị phát hiện.
Tháng 10 năm ngoái, một băng nhóm đã thả bom bằng drone xuống trụ sở công tố bang ở Tijuana, chỉ cách biên giới Mỹ hơn 2 km, làm Washington đặc biệt lo ngại.
