Iran đã đưa ra đề xuất mới thông qua các bên trung gian khu vực, theo đó sẽ chấm dứt các cuộc tấn công vào tàu thuyền tại Strait of Hormuz để đổi lấy việc kết thúc hoàn toàn chiến sự, bao gồm việc Mỹ dỡ bỏ phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran và hoãn các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân.
Đề xuất này được Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đưa ra trong chuyến công du khu vực và Pakistan cuối tuần qua, với mục tiêu phá vỡ thế bế tắc và tái khởi động tiến trình đối thoại.
Washington hoài nghi, chưa bác bỏ hoàn toàn
Chính quyền Tổng thống Donald Trump tỏ ra thận trọng với đề xuất từ Tehran. Các quan chức Mỹ cho biết ông Trump chưa bác bỏ hoàn toàn, nhưng nghi ngờ thiện chí của Iran và cho rằng nước này chưa sẵn sàng đáp ứng yêu cầu cốt lõi của Washington: chấm dứt làm giàu uranium và cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân.
Nhà Trắng dự kiến sẽ đưa ra phản hồi và các đề xuất đối ứng trong những ngày tới, trong khi các cuộc đàm phán vẫn được duy trì, có thể dưới hình thức trao đổi từ xa thay vì gặp trực tiếp.
Ông Trump cũng cảnh báo có thể nối lại các cuộc không kích nếu đánh giá tiến trình đàm phán không đạt kết quả, dù trong nội bộ chính quyền xuất hiện xu hướng muốn tránh tái bùng phát chiến sự.
Gia tăng sức ép kinh tế song song với ngoại giao
Song song với nỗ lực đàm phán, Mỹ tiếp tục gia tăng áp lực kinh tế. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cảnh báo sẽ áp đặt trừng phạt đối với bất kỳ tổ chức nào hợp tác với các hãng hàng không Iran đang bị cấm vận, bao gồm cung cấp nhiên liệu, dịch vụ mặt đất hay bảo trì.
Ông nhấn mạnh Washington sẽ duy trì chiến lược “gây áp lực tối đa” và không loại trừ việc trừng phạt các bên thứ ba hỗ trợ hoạt động kinh tế của Iran.
Iran nối lại một phần hoạt động hàng không
Trong khi đó, Iran đã khôi phục một số chuyến bay thương mại kể từ khi xung đột nổ ra. Truyền hình nhà nước cho biết các chuyến bay từ Tehran tới Thổ Nhĩ Kỳ, Oman và Ả Rập Xê Út đã được nối lại.
Bộ Tài chính Mỹ cũng triển khai chiến dịch “Economic Fury”, nhằm siết chặt mạng lưới tài chính hỗ trợ xuất khẩu dầu của Iran, bao gồm cảnh báo các ngân hàng Trung Quốc về nguy cơ bị áp dụng trừng phạt thứ cấp nếu tiếp tục xử lý giao dịch liên quan đến dầu mỏ Iran.
Thế bế tắc chưa được phá vỡ
Đề xuất của Iran cho thấy nỗ lực tìm lối thoát cho xung đột, nhưng khác biệt cốt lõi – đặc biệt là vấn đề hạt nhân – vẫn chưa được giải quyết. Diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc vào phản ứng của Washington và khả năng hai bên thu hẹp khoảng cách trong các điều kiện đàm phán.
