Cuộc đối đầu giữa Ủy ban Chứng khoán Ấn Độ (SEBI) và Jane Street, một công ty giao dịch định lượng hàng đầu của Mỹ, đang làm dấy lên tranh cãi toàn cầu về ranh giới giữa chiến lược arbitrage hợp pháp và hành vi thao túng thị trường.
Theo cáo buộc của SEBI, Jane Street đã thực hiện các giao dịch “phi chuẩn” trong phiên đáo hạn hợp đồng tương lai vào tháng 1/2023, khi đồng thời mua mạnh cổ phiếu thuộc chỉ số Bank Nifty và hợp đồng tương lai vào buổi sáng, đẩy giá tăng 1–1,3%. Cùng lúc, công ty này mở vị thế quyền chọn ngược chiều quy mô lớn – bán call, mua put – giúp họ ghi nhận lợi nhuận gần 89 triệu USD chỉ trong một ngày, trong khi chịu khoản lỗ khoảng 7,5 triệu USD ở vị thế cổ phiếu và tương lai.
SEBI cho rằng hành vi này không đơn thuần là chênh lệch giá mà mang yếu tố thao túng chỉ số. Jane Street phản bác cáo buộc, khẳng định họ chỉ thực hiện arbitrage – chiến lược phổ biến trong giao dịch định lượng – nhằm phục vụ nhu cầu phòng ngừa rủi ro của thị trường.
Ngày 4/7, SEBI ra lệnh đình chỉ hoạt động của Jane Street tại Ấn Độ và phong tỏa 565 triệu USD lợi nhuận bị cho là thu được bất hợp pháp. Sau khi công ty chuyển tiền vào tài khoản ký quỹ, SEBI cho phép nối lại giao dịch nhưng giới hạn ở các sản phẩm hợp đồng tương lai, cấm quyền chọn và cổ phiếu cho đến khi vụ việc sáng tỏ.
Không dừng lại ở đó, SEBI đang mở rộng điều tra, yêu cầu hai sở giao dịch lớn là BSE và NSE cung cấp dữ liệu chi tiết về giao dịch của Jane Street từ đầu năm 2023. Cơ quan thuế Ấn Độ cũng vào cuộc, kiểm tra đối tác địa phương của Jane Street là Nuvama Wealth, trong bối cảnh công ty bị cho là thiếu hợp tác điều tra do dữ liệu và máy chủ đặt ngoài Ấn Độ.
Vụ việc khiến cổ phiếu Nuvama giảm hơn 6% trong hai ngày. Giới chuyên gia cảnh báo các quỹ định lượng và chiến lược giao dịch tự động có thể phải đối mặt với quy định nghiêm ngặt hơn tại Ấn Độ, bao gồm cả cơ chế sandbox thử nghiệm trước khi triển khai rộng rãi.
Cuộc điều tra của SEBI được xem là phép thử lớn cho giới hạn giữa giao dịch thuật toán hợp pháp và thao túng thị trường – vấn đề ngày càng phức tạp trong kỷ nguyên tài chính hiện đại.
