Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có cuộc điện đàm đầu tiên kể từ khi hai bên đạt thỏa thuận đình chiến thương mại vào tháng trước, trao đổi về thương mại, Đài Loan và cuộc chiến Nga–Ukraine.
Trump mô tả cuộc gọi là “rất tốt”, cho biết hai nhà lãnh đạo đã bàn về việc Trung Quốc mua đậu tương và nông sản Mỹ, cũng như kiểm soát các chuyến hàng fentanyl bất hợp pháp. Ông xác nhận sẽ thăm Bắc Kinh vào tháng 4 và đã mời ông Tập thăm Mỹ trong năm tới.
“Quan hệ của chúng ta với Trung Quốc đang cực kỳ mạnh mẽ,” Trump viết trên mạng xã hội. “Hai bên đã đạt tiến triển đáng kể trong việc thực thi các thỏa thuận. Giờ chúng ta có thể hướng đến những mục tiêu lớn hơn.”
Tuy nhiên, thông cáo của Nhà Trắng không đề cập nội dung mà Bắc Kinh xem là trọng tâm: Đài Loan. Theo Bộ Ngoại giao Trung Quốc, ông Tập nhấn mạnh việc thống nhất Đài Loan là một phần của trật tự quốc tế sau Thế chiến II và thúc giục Washington duy trì đà tích cực từ cuộc gặp tháng trước tại Hàn Quốc, đồng thời mở rộng hợp tác.
Hai nhà lãnh đạo cũng thảo luận về cuộc chiến ở Ukraine, và ông Tập bày tỏ hy vọng hai bên sẽ thúc đẩy một thỏa thuận hòa bình mang tính ràng buộc. Cuộc gọi kéo dài khoảng một giờ, theo Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt.
Leavitt nói trọng tâm cuộc trao đổi là tiến triển trong đàm phán thương mại và quan hệ hai nước sau thỏa thuận đình chiến đạt được hồi tháng 10, theo đó Washington hạ một số thuế liên quan fentanyl, còn Bắc Kinh gỡ bỏ một số hạn chế về xuất khẩu đất hiếm.
Trong bối cảnh đó, căng thẳng leo thang giữa Trung Quốc và Nhật Bản xung quanh vấn đề Đài Loan đang trở thành yếu tố có thể làm phức tạp thêm quan hệ Trump – Tập. Tân Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi gần đây tuyên bố Tokyo có thể đáp trả quân sự nếu Trung Quốc tấn công Đài Loan, khiến Bắc Kinh phản đối dữ dội. Trung Quốc sau đó đã khuyến cáo công dân không đến Nhật Bản, ngừng chiếu một số phim Nhật và cấm nhập khẩu hải sản Nhật. Cả hai nước cũng tăng cường hoạt động quân sự gần khu vực tranh chấp.
Trong cuộc phỏng vấn với chương trình 60 Minutes ngày 2/11, Trump nói ông Tập “hiểu rõ câu trả lời” khi được hỏi liệu Mỹ có bảo vệ Đài Loan nếu Trung Quốc tấn công hay không, nhưng cho biết chủ đề này không được bàn tới trong cuộc gặp trước đó.
Hai nước vẫn đang đàm phán các điều khoản để Trung Quốc nới lỏng kiểm soát xuất khẩu đất hiếm — vật liệu quan trọng đối với ngành điện tử và công nghệ cao — dù Mỹ đã bắt đầu giảm thuế và một số hạn chế an ninh. Tình trạng thiếu hụt đất hiếm khiến nhiều ngành công nghiệp toàn cầu, từ ô tô đến robot, đối mặt nguy cơ gián đoạn.
Chính quyền Trump cũng đang xem xét việc có cho phép bán thêm chip AI tiên tiến cho Trung Quốc hay không. Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick nói quyết định cuối cùng “nằm trên bàn của Tổng thống”.
Trump cũng cho biết Mỹ đang làm việc với Trung Quốc để tăng mua đậu tương Mỹ — một phần của thỏa thuận thương mại. “Họ đang thực hiện, và sẽ mua nhiều hơn nữa,” ông nói.
