Tổng thống Donald Trump cho biết có khả năng cao ông sẽ sớm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin nhằm thảo luận về cuộc chiến tại Ukraine, sau khi Moscow đưa ra đề xuất trong chuyến thăm của đặc phái viên Steve Witkoff tới Nga vào giữa tuần này.
Phát biểu tại Nhà Trắng, ông Trump cho biết: “Có khả năng lớn sẽ có một cuộc gặp rất sớm,” tuy nhiên ông cũng thận trọng rằng chưa thể gọi đây là bước đột phá, mà chỉ là kết quả của nhiều tuần thương lượng liên tục. “Chúng tôi muốn kết thúc cuộc chiến, và dừng lại những cái chết,” ông nói thêm.
Theo nguồn tin thân cận, Trump cũng để ngỏ khả năng tổ chức một cuộc gặp ba bên với ông Putin và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, song hiện chưa có thông tin chính thức về thời gian hay địa điểm. Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết Tổng thống Nga đã đưa ra một số điều kiện cụ thể để tiến tới hoà bình trong cuộc gặp với ông Witkoff. Ông nhấn mạnh: “Chúng ta cần đưa hai bên đến gần nhau để Tổng thống Trump có thể trực tiếp vào cuộc và hoàn tất thỏa thuận.”
Tuy nhiên, khả năng diễn ra cuộc gặp với ông Putin cũng đặt ra những thách thức đáng kể với Trump, đặc biệt là lo ngại rằng Điện Kremlin sẽ lợi dụng cuộc gặp để trì hoãn đàm phán hoà bình, né tránh các lệnh trừng phạt và tiếp tục chiến dịch quân sự tại Ukraine. Các nhà phê bình từ lâu đã cảnh báo rằng ông Putin có thể dùng lời mời đàm phán như một cách để giảm áp lực từ Trump, trong bối cảnh Mỹ nhiều lần thất vọng vì chưa có tiến triển rõ ràng về thoả thuận hoà bình.
Trong cùng ngày, Trump đã khởi động chiến dịch gây sức ép mới khi tuyên bố áp thêm 25% thuế lên hàng hoá từ Ấn Độ – một trong những quốc gia đang mua năng lượng từ Nga – nâng tổng mức thuế lên 50%. Ông cảnh báo sẽ tiếp tục áp thuế và trừng phạt thứ cấp lên bất kỳ quốc gia nào tiếp tục mua dầu của Nga nếu Moscow không đồng ý đàm phán hoà bình. Phía Ấn Độ ngay lập tức lên tiếng phản đối, cho rằng các hành động này là “không công bằng, vô lý và không chính đáng.” Dù vậy, Trump không cam kết sẽ gỡ bỏ thuế ngay cả khi đạt được một thoả thuận hoà bình, mà chỉ nhấn mạnh sẽ còn “nhiều biện pháp trừng phạt phụ trợ nữa sắp được công bố.” Một cố vấn của ông cũng xác nhận sẽ có thêm các quốc gia bị áp trừng phạt liên quan đến Nga ngay trong tuần này.
Sau cuộc gặp giữa ông Putin và Witkoff kéo dài khoảng ba tiếng, Trump đã gọi điện cho ông Zelensky để tóm tắt nội dung thảo luận và thông báo bước đi tiếp theo. Trong một bài đăng trên mạng xã hội sau đó, Tổng thống Ukraine viết: “Lập trường của chúng tôi và các đối tác là rõ ràng – chiến tranh phải kết thúc. Và nó phải được chấm dứt một cách công bằng.” Ông Zelensky cũng cho biết nhiều lãnh đạo châu Âu đã tham gia cuộc gọi và bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ.
Về phía Nga, dù vẫn bác bỏ các cảnh báo từ Mỹ, chuyến đi lần thứ năm trong năm nay của ông Witkoff tới Moscow được đánh giá là một cơ hội quan trọng để gửi thông điệp tới Nhà Trắng và thể hiện thiện chí tiếp tục đối thoại với Kyiv. Ông Witkoff đã gặp trực tiếp Tổng thống Putin sau cuộc gặp với ông Kirill Dmitriev – đặc phái viên của Kremlin và người thúc đẩy mạnh mẽ quan hệ Mỹ – Nga. Hình ảnh hai người đi dạo giữa trung tâm thủ đô Moscow cũng như cảnh bắt tay giữa ông Witkoff và ông Putin sau đó đã được truyền hình nhà nước Nga phát sóng rộng rãi.
Theo hãng tin TASS, cuộc gặp tập trung vào hai vấn đề chính: chiến sự tại Ukraine và triển vọng cải thiện quan hệ song phương. Cố vấn Điện Kremlin Yury Ushakov mô tả đây là một cuộc trao đổi “hữu ích và xây dựng”, đồng thời cho biết “các tín hiệu nhất định đã được truyền đạt” từ cả hai phía. Tuy nhiên, bất chấp các cuộc gặp gần đây, lập trường của Nga và Ukraine vẫn còn nhiều khác biệt sâu sắc và chưa đạt được bất kỳ tiến triển cụ thể nào.
Trump đã nhiều lần tuyên bố rằng mọi thỏa thuận với Nga đều phải gắn liền với việc chấm dứt chiến tranh. Trong khi đó, phía Kremlin cho thấy thái độ cởi mở hơn đối với việc khôi phục quan hệ với Mỹ – mối quan hệ đã xuống dốc nghiêm trọng kể từ khi Nga tiến hành xâm lược Ukraine năm 2022 và đặc biệt căng thẳng trong thời kỳ Tổng thống Joe Biden. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov thừa nhận sẽ cần thời gian để khắc phục hậu quả từ giai đoạn vừa qua, và rằng hai bên cần nỗ lực nhiều hơn để đưa quan hệ trở lại quỹ đạo bình thường.
Cũng trong ngày diễn ra cuộc gặp tại Moscow, quân đội Nga tiếp tục không kích vào khu vực Zaporizhzhia ở miền nam Ukraine. Giới chức địa phương cho biết một khu nghỉ dưỡng đã bị trúng bom lượn khiến hai người thiệt mạng và hơn 10 người khác bị thương. Ông Zelensky sau đó tuyên bố trên mạng xã hội rằng cuộc tấn công này “không mang giá trị quân sự nào, chỉ là hành động tàn ác nhằm gieo rắc nỗi sợ hãi,” và kêu gọi cộng đồng quốc tế gia tăng áp lực buộc Nga phải chấm dứt chiến tranh.
