Iran đang gây sức ép để lực lượng Houthi tại Yemen chuẩn bị nối lại các cuộc tấn công vào hoạt động vận tải trên Biển Đỏ, trong trường hợp Mỹ tiếp tục leo thang chiến sự, theo các quan chức châu Âu nắm thông tin.
Nguồn tin cho biết ban lãnh đạo Houthi – lực lượng vũ trang được Tehran hậu thuẫn – đang cân nhắc các phương án hành động quyết liệt hơn sau khi phóng tên lửa đạn đạo nhằm vào Israel. Tuy nhiên, nội bộ nhóm này tồn tại bất đồng về mức độ leo thang, phần nào lý giải việc họ chỉ tham gia xung đột sau một tháng kể từ khi chiến sự bùng phát.
Trong tuyên bố gần đây, Houthi cho biết sẽ tiếp tục các chiến dịch quân sự cho đến khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran cùng các lực lượng liên minh, bao gồm Hezbollah tại Lebanon, chấm dứt. Tuy vậy, nhóm này chưa đề cập trực tiếp đến việc nhắm mục tiêu vào tàu chở dầu hoặc tàu thương mại trên Biển Đỏ.
Nguy cơ leo thang phụ thuộc diễn biến chiến sự
Các quan chức Mỹ và Ả Rập Xê Út nhận định Houthi hiện muốn tránh leo thang thêm, đặc biệt là các cuộc tấn công vào lợi ích của hai nước này. Tuy nhiên, nếu chiến sự kéo dài, khả năng nhóm này mở rộng tấn công trên Biển Đỏ sẽ gia tăng.
Một kịch bản được đề cập là nếu Mỹ tìm cách kiểm soát đảo Kharg – nơi xuất khẩu phần lớn dầu của Iran – Houthi có thể đáp trả bằng cách mở rộng chiến dịch trên biển.
Bất kỳ động thái nào nhằm vào tàu thuyền tại phía nam Biển Đỏ và khu vực Bab el-Mandeb Strait đều có thể gây xáo trộn nghiêm trọng thị trường năng lượng toàn cầu.
Tuyến vận tải thay thế đứng trước rủi ro
Trong bối cảnh Strait of Hormuz gần như bị phong tỏa từ cuối tháng 2, Biển Đỏ trở thành tuyến vận chuyển quan trọng thay thế. Ả Rập Xê Út đã tăng cường xuất khẩu dầu từ cảng Yanbu trên Biển Đỏ, với lộ trình qua Bab el-Mandeb là con đường nhanh nhất tới châu Á – thị trường tiêu thụ lớn nhất.
Chính tuyến thay thế này đã phần nào kìm hãm đà tăng giá dầu. Tuy nhiên, nếu Houthi tấn công vào khu vực, áp lực lên thị trường năng lượng sẽ gia tăng mạnh.
Trước đó, từ cuối năm 2023, lực lượng này gần như đã khiến khu vực nam Biển Đỏ và Vịnh Aden không còn an toàn đối với tàu phương Tây, với lý do ủng hộ Palestine trong xung đột Gaza. Các cuộc tấn công chỉ dừng lại sau khi đạt được lệnh ngừng bắn vào tháng 10.
Houthi cân nhắc giữa áp lực Iran và rủi ro thực tế
Theo các nguồn tin, Iran coi mối đe dọa từ Houthi đối với tuyến hàng hải quốc tế là “lá bài” quan trọng trong đàm phán với Mỹ, nhằm thể hiện khả năng gây gián đoạn kinh tế toàn cầu.
Dù vậy, Houthi không hoàn toàn hành động theo chỉ đạo của Tehran. Nhóm này vẫn phải tính toán riêng, đặc biệt khi còn dè chừng nguy cơ bị Mỹ hoặc Israel trả đũa trong lúc đang phục hồi sau các đợt không kích trước đó.
Mỹ từng mở chiến dịch tấn công Houthi từ đầu năm 2025, gây thiệt hại đáng kể, trước khi Tổng thống Donald Trump đạt được thỏa thuận ngừng bắn với nhóm này vào tháng 5 cùng năm.
Ngoài ra, tình hình kinh tế tại các khu vực do Houthi kiểm soát đang rất khó khăn, với khoảng một nửa dân số Yemen rơi vào tình trạng thiếu đói nghiêm trọng, theo Liên Hợp Quốc. Điều này khiến việc mở rộng chiến tranh trở nên nhạy cảm về mặt nội bộ.
Hiện trong nội bộ Houthi tồn tại hai luồng quan điểm: một phe cứng rắn muốn mở rộng tấn công, trong khi phe ôn hòa thận trọng hơn. Quyết định phóng tên lửa vào Israel cuối tuần qua được xem là giải pháp dung hòa giữa hai bên. Israel cho biết chưa ghi nhận thương vong từ các cuộc tấn công này.
