Donald Trump cho biết Hoa Kỳ sẽ tổ chức họp với Iran vào tuần tới nhưng không đảm bảo sẽ đạt được thỏa thuận ngoại giao về chương trình hạt nhân, viện dẫn thiệt hại mà cuộc ném bom của Mỹ đã gây ra cho các địa điểm quan trọng.
“Chúng tôi sẽ nói chuyện với họ vào tuần tới”, Trump cho biết hôm thứ Tư tại một cuộc họp báo trong hội nghị thượng đỉnh NATO tại The Hague, mà không cung cấp thêm thông tin chi tiết. “Chúng tôi có thể ký một thỏa thuận. Tôi không biết, với tôi, tôi không nghĩ là cần thiết đến vậy”.
Ông nhắc lại rằng các cuộc tấn công của Hoa Kỳ vào các cơ sở Natanz, Isfahan và Fordow đã “xóa sổ” chúng, một lần nữa bác bỏ đánh giá tình báo của Hoa Kỳ cho rằng chương trình hạt nhân của Tehran chỉ bị đẩy lùi trong vài tháng.
Trump cho biết cuộc xung đột đã thực sự “kết thúc” sau nhiệm vụ ném bom của Hoa Kỳ — mặc dù ông cũng cảnh báo: “Liệu nó có thể bắt đầu lại không? Tôi đoán là một ngày nào đó nó có thể. Có lẽ nó sẽ sớm bắt đầu.”
Iran đã gửi tín hiệu rằng họ đã sẵn sàng nối lại các cuộc đàm phán, vốn đã diễn ra với Hoa Kỳ trước khi Israel tấn công. “Logic của chiến tranh đã thất bại — hãy quay lại với logic của ngoại giao,” phái đoàn của Iran tại Liên hợp quốc cho biết.
“Đối với Iran, một con đường ngoại giao có ý nghĩa như trước vụ tấn công”, Ray Takeyh, thành viên cấp cao tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại có trụ sở tại New York, cho biết. “Có vẻ như chương trình của Iran vẫn chưa bị vô hiệu hóa hoàn toàn. Điều này có thể khiến Israel hoặc Hoa Kỳ tiến hành thêm các cuộc tấn công. Ngoại giao sẽ loại bỏ khả năng đó”.
Cơ quan giám sát hạt nhân của Liên hợp quốc trong nhiều thập kỷ đã đóng vai trò trung tâm trong việc giám sát các hoạt động hạt nhân của Iran.
IAEA cho biết hôm thứ Ba rằng các cuộc thanh tra ở Iran nên được tiếp tục “sớm nhất có thể” để xác định điều gì đã xảy ra với các kho dự trữ uranium làm giàu ở mức 60%, không kém xa mức 90% cần thiết để chế tạo bom. IAEA cho biết lần cuối cùng họ xác minh các kho dự trữ đó là vài ngày trước cuộc tấn công ngày 13 tháng 6 của Israel.
Trump cho biết các cuộc tấn công phá boongke của Hoa Kỳ đã loại bỏ một số rủi ro chính bằng cách chôn các vật liệu nguyên tử của quốc gia này dưới “đá granit, bê tông và thép”.
“Chúng tôi nghĩ rằng mọi thứ hạt nhân đều ở đó”, ông nói. “Họ đã không lấy nó ra”. Khi được hỏi về nguồn gốc của những phát hiện như vậy, ông đã trích dẫn các đánh giá tình báo mới và cũng cho biết “chúng tôi cũng đã nói chuyện với những người đã nhìn thấy địa điểm đó”
Các cơ sở hạt nhân của Iran đã “bị hư hại nghiêm trọng” do các cuộc không kích của Hoa Kỳ, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmail Baghaei nói với Al Jazeera TV. Vị quan chức này không cung cấp thêm thông tin chi tiết và cho biết các nhà chức trách vẫn đang xem xét tình hình trên thực địa.
Trump đã trích dẫn đánh giá đó trong cuộc họp báo của NATO, cũng như một tuyên bố của cơ quan hạt nhân Israel cho biết địa điểm Fordow đã không còn hoạt động và khả năng chế tạo vũ khí hạt nhân của Tehran đã bị chậm lại “nhiều năm”.
Đầu tháng này, Trump đã nói rằng Iran “còn cách” vài tuần nữa mới có vũ khí nguyên tử, mặc dù một số chuyên gia và ước tính của tình báo Hoa Kỳ cho biết có thể mất nhiều tháng hoặc nhiều năm để quốc gia này phát triển vũ khí. Iran vẫn khẳng định rằng chương trình hạt nhân của họ chỉ nhằm mục đích dân sự và họ có quyền theo đuổi mục tiêu đó theo luật pháp quốc tế.
Theo báo cáo của phương tiện truyền thông nhà nước Iran, số người chết do các cuộc không kích của Israel đã tăng lên 627 và hơn 4.800 người bị thương. Các quan chức dịch vụ khẩn cấp cho biết ít nhất 28 người đã thiệt mạng tại Israel trong các cuộc tấn công bằng tên lửa của Iran, bao gồm bốn người vào sáng thứ Ba ngay khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực.
Khi được hỏi liệu những bình luận của ông vào thứ Ba về việc chấp thuận việc Trung Quốc mua dầu của Iran có làm suy yếu chiến lược gây áp lực tối đa lên Iran hay không, Trump cho biết ông “không từ bỏ” chiến lược này. Nhưng ông cũng chỉ ra rằng các hình phạt tài chính của Hoa Kỳ không có tác dụng ngăn cản Bắc Kinh mua nguồn cung cấp của Tehran.
“Nếu họ định bán dầu, họ sẽ bán dầu”, Trump nói. “Trung Quốc sẽ muốn mua dầu. Họ có thể mua từ chúng tôi. Họ có thể mua từ những người khác.”
