Ủy ban châu Âu (EC) đang tìm cách buộc các quốc gia thuộc Liên minh châu Âu (EU) loại bỏ dần thiết bị của Huawei Technologies và ZTE khỏi mạng viễn thông, trong bối cảnh lo ngại an ninh ngày càng tăng đối với các tập đoàn công nghệ Trung Quốc.
Theo các nguồn tin thân cận, Phó Chủ tịch EC Henna Virkkunen muốn biến khuyến nghị năm 2020 của Ủy ban – vốn kêu gọi hạn chế sử dụng “nhà cung cấp có rủi ro cao” trong mạng di động – thành nghĩa vụ pháp lý bắt buộc. Điều này có thể buộc các nước thành viên phải tuân theo hướng dẫn an ninh của EC, nếu không sẽ đối mặt với quy trình xử lý vi phạm và các khoản phạt tài chính.
Dù các quyết định về hạ tầng thuộc thẩm quyền từng quốc gia, EC cho rằng việc các nhà cung cấp Trung Quốc tham gia vào hệ thống viễn thông trọng yếu có thể đe dọa an ninh quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh quan hệ thương mại và chính trị giữa EU và Bắc Kinh đang xấu đi.
Ngoài mạng di động, bà Virkkunen cũng đang xem xét hạn chế thiết bị Trung Quốc trong mạng cố định, khi nhiều nước đang đẩy mạnh triển khai cáp quang tốc độ cao. EC đồng thời cân nhắc ngăn các quốc gia ngoài EU sử dụng thiết bị Huawei bằng cách cắt tài trợ từ chương trình Global Gateway nếu dự án có liên quan đến công nghệ Trung Quốc.
Phát ngôn viên EC Thomas Regnier khẳng định: “An ninh mạng 5G có ý nghĩa sống còn đối với nền kinh tế EU”, song từ chối bình luận trực tiếp về khả năng ban hành lệnh cấm. Trong khi đó, Huawei và Bộ Ngoại giao Trung Quốc đều bác bỏ việc bị gán nhãn “rủi ro cao”, cho rằng cáo buộc này thiếu cơ sở pháp lý và thực tế.
Sau khi tin tức được Bloomberg đăng tải, cổ phiếu Nokia tăng hơn 5% và Ericsson tăng gần 4%, phản ánh kỳ vọng thị phần của các đối thủ châu Âu sẽ hưởng lợi nếu lệnh cấm được thông qua.
Lo ngại về Huawei và ZTE đã trở lại tâm điểm tại châu Âu, khi Đức và Phần Lan cân nhắc siết chặt quy định, trong khi Anh và Thụy Điển đã cấm hoàn toàn thiết bị Trung Quốc. Trái lại, Tây Ban Nha và Hy Lạp vẫn cho phép sử dụng, khiến các quan chức EU cảnh báo về nguy cơ an ninh từ cách tiếp cận thiếu đồng bộ này.
Một lệnh cấm trên toàn khối dự kiến sẽ gây tranh cãi lớn, vì nhiều chính phủ vẫn muốn giữ quyền tự quyết trong chính sách hạ tầng, còn các nhà mạng phản đối vì cho rằng thiết bị Huawei rẻ hơn và chất lượng tốt hơn so với đối thủ phương Tây.
Vấn đề này từng bùng nổ dưới thời Tổng thống Mỹ Donald Trump, khi Washington cấm Huawei và vận động mạnh tay để châu Âu làm theo. Từ đó, EC xây dựng “hộp công cụ 5G” – bộ hướng dẫn nhằm loại bỏ các nhà cung cấp rủi ro cao khỏi hạ tầng cốt lõi, nhưng không bắt buộc các nước thực thi.
Hiện nay, EC cảnh báo rằng việc chậm hành động khiến toàn khối EU đứng trước nguy cơ mất an toàn mạng lưới. Tuy nhiên, những phản ứng dữ dội của Trung Quốc đối với các nước như Thụy Điển – quốc gia đã cấm hoàn toàn Huawei – đang khiến nhiều chính phủ khác dè dặt hơn trong việc đi theo hướng này.
